Drzewo – najlepszy przyjaciel na czas upałów
Projekt zintegrowany LIFE "Śląskie. Przywracamy błękit". Kompleksowa realizacja programu ochrony powietrza dla województwa śląskiego realizowany jest przy dofinansowaniu z Programu LIFE Unii Europejskiej oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.LIFE20 IPE/PL/000007 - LIFE-IP AQP-SILESIAN-SKY
Drzewa ochładzają przestrzeń nie tylko dlatego, że dają cień. Równie ważna jest transpiracja – czyli odparowywanie wody przez liście. Duże drzewo potrafi dziennie „wypocić” w ten sposób nawet do 400 l wody. Daje to efekt porównywalny do działania kilku mocnych klimatyzatorów, czy coraz częściej spotykanych w miastach kurtyn rozpylających mgiełkę wodną.
Dla zobrazowania tego efektu poniżej dwa zdjęcia wykonane o 14.00 na parkingu w naszej Gminie. Pokazują, jak obecność drzewa i rodzaj powierzchni wpływają na nagrzewanie otoczenia.
Widoczna jest wyraźna różnica temperatury asfaltu – nawet 20 stopni, w zależności od zacienienia przez drzewo. Z kolei trawa (ok. 29°C) jest chłodniejsza od zacienionego asfaltu o 8°C, bo nie kumuluje w sobie ciepła tak mocno, jak asfalt czy beton. Podobnie jak drzewo, może za to oddawać wilgoć, schładzając powierzchnię, z której paruje. Właśnie dlatego krótko ścięty trawnik na czas upałów nie jest dobrym pomysłem – wilgoć odparuje zdecydowanie szybciej, w efekcie trawnik przestanie schładzać otoczenie i szybko może zmienić się w wypalone ściernisko.
Warto też zauważyć, że temperatura nasłonecznionego asfaltu przekracza 50°C. Zgromadzone w nim ciepło nie znika natychmiast, kiedy pojawi się cień, tylko będzie stopniowo uwalniane do otoczenia. Każda taka utwardzona powierzchnia (ulica, chodnik, parking, podjazd, ściany i dachy budynków) to akumulator ciepła. Przy kilkudniowych upałach wzmacnia efekt nagrzewania się.
Z tego powodu w miastach, gdzie takich powierzchni jest bardzo dużo, zachodzi zjawisko miejskiej wyspy ciepła – nagrzane w ciągu dnia ulice, chodniki i budynki wieczorem i w nocy oddają ciepło. Jest w nich również zdecydowanie mniej terenów zielonych i drzew, które schładzają otoczenie.
W rezultacie pojawiają się tzw. noce tropikalne, podczas których temperatura nie spada poniżej 20°C. Jest to nie tylko niekomfortowe (nie można schłodzić mieszkań, gorszy sen), ale przede wszystkim stanowi problem zdrowotny, szczególnie dla dzieci, starszych i osób mających problemy z układem krwionośnym i oddechowym.
Utwardzone powierzchnie („betonoza”) są pozornie łatwiejsze w utrzymaniu, ale mają wiele wad, które ujawniają się zwłaszcza podczas coraz częstszych zjawisk pogodowych typu upały czy gwałtowne opady. Dotyczy to nie tylko centrów miast – taki sam efekt może dać nieprzemyślane zagospodarowanie terenu wokół domu. Im więcej utwardzonych powierzchni, tym gorszy komfort życia.
RADY NA UPAŁY:
· Wieczorem otwórz okna, kiedy temperatura na zewnątrz przestanie być wyższa od wewnętrznej – usuniesz dwutlenek węgla i zapachy, wpuścisz tlen, schłodzisz dom.
· Rano zamknij okna – jeśli w nocy skutecznie schłodzisz wnętrze, to przy temperaturach sięgających 38°C wietrzenie to robienie z domu piekarnika z termoobiegiem.
· Masz rolety – opuść je, zwłaszcza zewnętrze potrafią znakomicie chronić przed nagrzewaniem.
· Nawadniaj się, żeby mieć się czym pocić. Parujący ze skóry pot odbiera ciepło z naszego ciała, dzięki czemu schładzamy się.
· Klimatyzacja to komfort, ale nie jest darmowa. Pracując po kilka-kilkanaście godzin dziennie bardzo wyraźnie zwiększa rachunki za prąd. Nie potrzeba 20°C, żeby poczuć się komfortowo.
· Długofalowo:
- posadź drzewo liściaste, najlepiej od południowej strony, które idealnie pasuje do naszego klimatu (jeszcze). Latem zapewnia cień i ochładza przestrzeń wokół siebie, zimą nie blokuje dopływu światła.
- postaw na termomodernizację. Ocieplony dom działa jak termos – zimą chroni przed utratą ciepła, a latem przed nagrzewaniem podczas upałów.
Przy okazji przypominamy: trwa nabór wniosków na przydomową retencję wody (zbiorniki na deszczówkę, oczka wodne itp.). Zapraszamy po więcej informacji.
Zainteresowanych termomodernizacją zachęcamy do kontaktu z Punktem konsultacyjno-informacyjnym Programu Czyste Powietrze w Urzędzie Gminy Mszana.
